Quiz4ExamYour Prep Buddy
फ्रीमध्ये सुरुवात करा

चालू घडामोडी / राष्ट्रीय

राष्ट्रीय चालू घडामोडी

9 नोव्हेंबर, 2026वाचायला नेहमी मोफत

या दिवशीची 3 तथ्ये अधिकृत स्रोताकडून पडताळता आली नाहीत, म्हणून समाविष्ट केली नाहीत.

एनपीपीएच्या व्यापार मार्जिन मर्यादेअंतर्गत कर्करोगविरोधी औषधांच्या सुधारित कमाल किरकोळ किंमती 9 नोव्हेंबर 2026 पासून लागू झाल्या, त्यामुळे ग्राहकांची अंदाजे 3,540.38 कोटी रुपयांची वार्षिक बचत होईल.

economy · upsc-prelims, ssc-cgl, rrb-ntpc, mpsc-group-c

कर्करोगविरोधी औषधांच्या सुधारित कमाल किरकोळ किंमती 9 नोव्हेंबर 2026 पासून लागू झाल्या.

स्रोत: https://www.pib.gov.in/PressReleasePage.aspx?PRID=2334268&reg=3&lang=1

किंमत कपातीमुळे ग्राहकांची होणारी अंदाजे वार्षिक बचत 3,540.38 कोटी रुपये आहे.

स्रोत: https://www.pib.gov.in/PressReleasePage.aspx?PRID=2334268&reg=3&lang=1

8 नोव्हेंबर 2026 पर्यंत 85 औषध कंपन्यांनी 121 औषधांचा समावेश असलेल्या 1,364 कर्करोगविरोधी फॉर्म्युलेशनच्या सुधारित कमाल किरकोळ किंमती कळवल्या होत्या.

स्रोत: https://www.pib.gov.in/PressReleasePage.aspx?PRID=2334268&reg=3&lang=1

8 नोव्हेंबर 2026 पर्यंत 679 ब्रँडनी 50 टक्क्यांहून अधिक किंमत कपात कळवली होती, आणि कमाल किरकोळ किंमतीत नोंदवलेली सर्वाधिक कपात 96.45 टक्के आहे.

स्रोत: https://www.pib.gov.in/PressReleasePage.aspx?PRID=2334268&reg=3&lang=1

राष्ट्रीय औषध मूल्य निर्धारण प्राधिकरणाने आरोग्य सेवा महासंचालनालयाने 17 ऑक्टोबर 2026 रोजी स्थापन केलेल्या तज्ज्ञ समितीच्या शिफारशींवर 137 कर्करोगविरोधी औषधांच्या कमाल किरकोळ किंमतीवरील व्यापार मार्जिन मर्यादित केले.

स्रोत: https://www.pib.gov.in/PressReleasePage.aspx?PRID=2334268&reg=3&lang=1

ग्राहक फार्मा सही दाम मोबाइल अॅप किंवा एनपीपीए संकेतस्थळावरून औषधांच्या किंमती तपासू शकतात आणि फार्मा जन समाधान पोर्टल किंवा एनपीपीए हेल्पलाइन 1800-111-255 वर किंमतविषयक तक्रार नोंदवू शकतात.

स्रोत: https://www.pib.gov.in/PressReleasePage.aspx?PRID=2334268&reg=3&lang=1

हे का महत्त्वाचे आहे

या धोरणाचे विचारण्याजोगे भाग म्हणजे त्याची प्रारंभ तारीख आणि बचतीचा आकडा, आणि स्वीकारण्याचे आकडे दर काही दिवसांनी बदलतात, म्हणून प्रश्नासोबत ती तारीखही असायला हवी ज्यापर्यंतचे आकडे दिले आहेत.

जोडलेले स्थायी सामान्य ज्ञान: राष्ट्रीय औषध मूल्य निर्धारण प्राधिकरण हे रसायन व खते मंत्रालयाच्या औषध विभागाअंतर्गत किंमत नियामक असून औषध किंमत नियंत्रण आदेशानुसार काम करते. व्यापार मार्जिन मर्यादा स्टॉकिस्टसाठी ठरलेली किंमत आणि कमाल किरकोळ किंमत यांमधील मार्जिन मर्यादित करते.

चूक कळवा

भारताच्या राष्ट्रपती 11 नोव्हेंबर 2026 रोजी नवी दिल्लीतील विज्ञान भवनात स्वच्छ सर्वेक्षण 2025-26 पुरस्कार प्रदान करणार आहेत, जे या सर्वेक्षणाचे 10वे संस्करण आहे.

governance · upsc-prelims, ssc-cgl, mpsc-group-c, rrb-ntpc

राष्ट्रपती द्रौपदी मुर्मू 11 नोव्हेंबर 2026 रोजी नवी दिल्लीतील विज्ञान भवनात स्वच्छ सर्वेक्षण पुरस्कार 2025-26 प्रदान करणार आहेत.

स्रोत: https://www.pib.gov.in/PressReleasePage.aspx?PRID=2334316&reg=3&lang=1

स्वच्छ सर्वेक्षणाचे 10वे संस्करण स्वच्छता की नई पहल, बढ़ाएं हाथ, करें सफाई साथ या संकल्पनेवर पार पडले.

स्रोत: https://www.pib.gov.in/PressReleasePage.aspx?PRID=2334316&reg=3&lang=1

स्वच्छ सर्वेक्षण 2016 मध्ये 73 नागरी स्थानिक स्वराज्य संस्थांवरून वाढून त्याच्या नवीनतम संस्करणात 4,751 हून अधिक शहरांपर्यंत पोहोचले आहे.

स्रोत: https://www.pib.gov.in/PressReleasePage.aspx?PRID=2334316&reg=3&lang=1

10व्या संस्करणात नागरी स्थानिक स्वराज्य संस्थांचे मूल्यमापन 10 प्रमुख मूल्यमापन क्षेत्रांत पसरलेल्या 43 निर्देशकांवर करण्यात आले.

स्रोत: https://www.pib.gov.in/PressReleasePage.aspx?PRID=2334316&reg=3&lang=1

3,000 हून अधिक प्रशिक्षित मूल्यमापनकर्त्यांनी रिअल टाइम जीपीएस आधारित देखरेखीसह प्रत्यक्ष जागेवर मूल्यमापन केले.

स्रोत: https://www.pib.gov.in/PressReleasePage.aspx?PRID=2334316&reg=3&lang=1

हे का महत्त्वाचे आहे

संस्करण क्रमांक, आयोजन स्थळ, पुरस्कार देणारे पद आणि व्याप्तीतील वाढ, हे सर्व स्वच्छ भारत अभियान नागरी वरील नेहमीचे एक गुणाचे प्रश्न आहेत.

जोडलेले स्थायी सामान्य ज्ञान: स्वच्छ सर्वेक्षण हे गृहनिर्माण व नगरविकास मंत्रालयाकडून स्वच्छ भारत अभियान नागरी अंतर्गत घेतले जाणारे नागरी स्थानिक स्वराज्य संस्थांचे वार्षिक स्वच्छता सर्वेक्षण आहे. ते पहिल्यांदा 2016 मध्ये घेण्यात आले.

चूक कळवा

स्वच्छ शहर जोडी उपक्रम, भारतातील पहिला नागरी कचरा व्यवस्थापन मार्गदर्शन कार्यक्रम, याने 33 राज्ये व केंद्रशासित प्रदेशांतील 70 मार्गदर्शक शहरांना 191 लाभार्थी शहरांसोबत जोडले.

governance · upsc-prelims, ssc-cgl, mpsc-group-c

स्वच्छ शहर जोडीने 33 राज्ये व केंद्रशासित प्रदेशांतील 70 मार्गदर्शक शहरे आणि 191 लाभार्थी शहरे यांमध्ये परस्पर शिक्षणाला चालना दिली आहे.

स्रोत: https://www.pib.gov.in/PressReleasePage.aspx?PRID=2334316&reg=3&lang=1

स्वच्छ शहर जोडी उपक्रम गृहनिर्माण व नगरविकास मंत्र्यांनी 27 सप्टेंबर 2025 रोजी नागरी कचरा व्यवस्थापनाची पहिली मार्गदर्शन व परस्पर शिक्षण योजना म्हणून सुरू केला होता.

स्रोत: https://www.pib.gov.in/PressReleasePage.aspx?PRID=2334316&reg=3&lang=1

दृश्य स्वच्छता या निकषावर लाभार्थी शहरे स्वच्छ सर्वेक्षण 2024 च्या 48 टक्क्यांवरून वाढून नवीनतम संस्करणात 70 टक्क्यांवर पोहोचली.

स्रोत: https://www.pib.gov.in/PressReleasePage.aspx?PRID=2334316&reg=3&lang=1

घरोघरी संकलनात लाभार्थी शहरे स्वच्छ सर्वेक्षण 2024 च्या 52 टक्क्यांवरून वाढून 74 टक्क्यांपर्यंत पोहोचली.

स्रोत: https://www.pib.gov.in/PressReleasePage.aspx?PRID=2334316&reg=3&lang=1

लाभार्थी शहरांनी स्रोत विभक्तीकरणात 16 टक्क्यांवरून 30 टक्के आणि स्वच्छतेपर्यंत पोहोचण्यात 11 टक्क्यांवरून 38 टक्के अशी सुधारणा केली.

स्रोत: https://www.pib.gov.in/PressReleasePage.aspx?PRID=2334316&reg=3&lang=1

हे का महत्त्वाचे आहे

प्रारंभ तारीख, मार्गदर्शक व लाभार्थी यांचे प्रमाण आणि मोजता येणारे आधी नंतरचे आकडे असलेली नामांकित योजना हाच तो आकार आहे ज्यात प्रशासनाचा प्रश्न सर्वाधिक विचारला जातो.

जोडलेले स्थायी सामान्य ज्ञान: स्वच्छ शहर जोडी हा स्वच्छ भारत अभियान नागरी अंतर्गत एक मार्गदर्शन कार्यक्रम आहे ज्यात उत्तम कामगिरी करणारी शहरे दुर्बल शहरांना नागरी कचरा व्यवस्थापनावर मार्गदर्शन करतात.

चूक कळवा

आयएनएस सुरत 8 नोव्हेंबर 2026 रोजी भारत ओमान द्विपक्षीय सागरी सरावाच्या नसीम अल बहरच्या 15व्या संस्करणासाठी मस्कत, ओमान येथे पोहोचले.

defence · upsc-prelims, ssc-cgl, rrb-ntpc

भारतीय नौदल जहाज सुरत 8 नोव्हेंबर 2026 रोजी द्विपक्षीय सागरी सराव नसीम अल बहरच्या 15व्या संस्करणात सहभागी होण्यासाठी मस्कत, ओमान येथे पोहोचले.

स्रोत: https://www.pib.gov.in/PressReleasePage.aspx?PRID=2334344&reg=3&lang=1

नसीम अल बहर याचा अर्थ सागरी वारा असा आहे आणि त्यानंतर भारतीय नौदल व रॉयल नेव्ही ऑफ ओमान यांमध्ये समन्वित गस्त होते.

स्रोत: https://www.pib.gov.in/PressReleasePage.aspx?PRID=2334344&reg=3&lang=1

ही बंदर भेट भारत सरकारच्या महासागर दृष्टिकोनाशी सुसंगत आहे, ज्याचे पूर्ण नाव प्रदेशांमध्ये सुरक्षा व विकासासाठी परस्पर आणि समग्र प्रगती असे आहे.

स्रोत: https://www.pib.gov.in/PressReleasePage.aspx?PRID=2334344&reg=3&lang=1

ही भेट 24 नोव्हेंबर 2025 रोजी झालेल्या भारत ओमान संयुक्त लष्करी सहकार्य समितीच्या बैठकीच्या 13व्या संस्करणातून निर्माण झालेली गती पुढे नेते.

स्रोत: https://www.pib.gov.in/PressReleasePage.aspx?PRID=2334344&reg=3&lang=1

हे का महत्त्वाचे आहे

भागीदार देश व संस्करण क्रमांकासह जोडलेली सरावाची नावे ही सर्वाधिक वेळा विचारल्या जाणाऱ्या संरक्षण प्रश्नांपैकी आहेत, आणि महासागरने घोषित सिद्धांत म्हणून सागरची जागा घेतली आहे.

जोडलेले स्थायी सामान्य ज्ञान: नसीम अल बहर हा भारत आणि ओमान यांमधील द्विपक्षीय नौदल सराव आहे. आयएनएस सुरत हे प्रोजेक्ट 15बी विशाखापट्टणम श्रेणीतील स्टील्थ मार्गदर्शित क्षेपणास्त्र विनाशिकांपैकी चौथे आहे.

चूक कळवा

आयएनएस चिल्का 13 नोव्हेंबर 2026 रोजी भारतीय नौदलाच्या अग्निवीरांच्या नवव्या तुकडीची पासिंग आउट परेड घेणार आहे, जी या आस्थापनेतून बाहेर पडणारी सर्वात मोठी तुकडी आहे.

defence · upsc-prelims, ssc-cgl, rrb-ntpc, mpsc-group-c

आयएनएस चिल्का 13 नोव्हेंबर 2026 रोजी भारतीय नौदलाच्या अग्निवीरांच्या व भारतीय तटरक्षक दलाच्या नाविकांच्या नवव्या तुकडीची पासिंग आउट परेड घेणार आहे.

स्रोत: https://www.pib.gov.in/PressReleasePage.aspx?PRID=2334375&reg=3&lang=1

ही परेड 3,300 हून अधिक प्रशिक्षणार्थींनी 16 आठवड्यांचे प्रारंभिक प्रशिक्षण पूर्ण केल्याचे द्योतक आहे, त्यामुळे ती आयएनएस चिल्कामधून बाहेर पडणारी सर्वात मोठी तुकडी ठरली आहे.

स्रोत: https://www.pib.gov.in/PressReleasePage.aspx?PRID=2334375&reg=3&lang=1

नौदल प्रमुख अॅडमिरल कृष्णा स्वामीनाथन परेडचे प्रमुख पाहुणे व समीक्षा अधिकारी असतील.

स्रोत: https://www.pib.gov.in/PressReleasePage.aspx?PRID=2334375&reg=3&lang=1

समारोप समारंभाचे अध्यक्षपद दक्षिण नौदल कमांडचे फ्लॅग ऑफिसर कमांडिंग इन चीफ भूषवतील.

स्रोत: https://www.pib.gov.in/PressReleasePage.aspx?PRID=2334375&reg=3&lang=1

हे का महत्त्वाचे आहे

नौदलाचे प्रारंभिक प्रशिक्षण आस्थापन म्हणून आयएनएस चिल्का आणि अग्निवीर योजना या दोन्हींबद्दल नेहमी विचारले जाते, आणि विद्यमान नौदल प्रमुख हा कायमचा प्रश्न आहे.

जोडलेले स्थायी सामान्य ज्ञान: ओडिशातील आयएनएस चिल्का हे भारतीय नौदलाचे नाविकांसाठीचे मूलभूत प्रशिक्षण आस्थापन आहे. अग्निवीरांची भरती 2022 मध्ये सुरू झालेल्या अग्निपथ योजनेअंतर्गत होते.

चूक कळवा

यमुनेवरील दिल्लीची पहिली मनोरंजक नदी क्रूझ सेवा, जी राष्ट्रीय जलमार्ग 110 आहे, 10 नोव्हेंबर 2026 रोजी सोनिया विहार ते जगतपूर टप्प्यावर सुरू करण्यात येईल.

infrastructure · upsc-prelims, ssc-cgl, rrb-ntpc

बंदरे, जहाजबांधणी व जलमार्ग मंत्री 10 नोव्हेंबर 2026 रोजी सोनिया विहार येथे दिल्लीच्या मनोरंजक यमुना नदी क्रूझ सेवेचे उद्घाटन करणार आहेत.

स्रोत: https://www.pib.gov.in/PressReleasePage.aspx?PRID=2334385&reg=3&lang=1

यमुना नदीला राष्ट्रीय जलमार्ग अधिनियम 2016 अंतर्गत राष्ट्रीय जलमार्ग 110 म्हणून घोषित करण्यात आले आहे.

स्रोत: https://www.pib.gov.in/PressReleasePage.aspx?PRID=2334385&reg=3&lang=1

ही सेवा राष्ट्रीय राजधानीत नदी आधारित पर्यटनाला चालना देण्यासाठी नदीच्या सोनिया विहार ते जगतपूर टप्प्यावर विकसित करण्यात आली आहे.

स्रोत: https://www.pib.gov.in/PressReleasePage.aspx?PRID=2334385&reg=3&lang=1

ही सेवा भारतीय अंतर्देशीय जलमार्ग प्राधिकरणाकडून दिल्ली विकास प्राधिकरण, दिल्ली पर्यटन व परिवहन विकास महामंडळ आणि दिल्ली जल मंडळ यांच्या सहकार्याने विकसित केली जात आहे आणि त्यात विद्युत चलित क्रूझ जहाजे वापरली जातात.

स्रोत: https://www.pib.gov.in/PressReleasePage.aspx?PRID=2334385&reg=3&lang=1

हे का महत्त्वाचे आहे

आपल्या नद्यांशी जोडलेले राष्ट्रीय जलमार्ग क्रमांक हा कायमचा प्रश्न आहे, आणि यमुनेसाठी राष्ट्रीय जलमार्ग 110 हा उमेदवार सर्वाधिक चुकतात.

जोडलेले स्थायी सामान्य ज्ञान: राष्ट्रीय जलमार्ग अधिनियम 2016 ने 111 अंतर्देशीय जलमार्गांना राष्ट्रीय जलमार्ग म्हणून घोषित केले. भारतीय अंतर्देशीय जलमार्ग प्राधिकरण हे बंदरे, जहाजबांधणी व जलमार्ग मंत्रालयाअंतर्गत वैधानिक मंडळ असून ते त्यांचा विकास करते.

चूक कळवा

ट्रायने दूरसंचार इंटरकनेक्शन पोर्ट शुल्क तृतीय सुधारणा नियम 2026 जारी केले, ज्यात वार्षिक आयपी पोर्ट शुल्क 1 जीबीपीएस पोर्टसाठी 5.6 लाख रुपयांवर मर्यादित केले आहे.

economy · upsc-prelims, ssc-cgl

ट्रायने 9 नोव्हेंबर 2026 रोजी दूरसंचार इंटरकनेक्शन पोर्ट शुल्क तृतीय सुधारणा नियम 2026 जारी केले.

स्रोत: https://www.pib.gov.in/PressReleasePage.aspx?PRID=2334365&reg=3&lang=1

ही सुधारणा आयपी आधारित इंटरकनेक्शनसाठी पोर्ट शुल्काची चौकट मांडते, जी ई1 व टीडीएम आधारित इंटरकनेक्शनसाठीच्या विद्यमान तरतुदींना पूरक आहे.

स्रोत: https://www.pib.gov.in/PressReleasePage.aspx?PRID=2334365&reg=3&lang=1

आयपी पोर्ट शुल्काची वार्षिक कमाल मर्यादा 1 जीबीपीएस आयपी पोर्टसाठी 5.6 लाख रुपये व 10 जीबीपीएस आयपी पोर्टसाठी 42.3 लाख रुपये निश्चित केली आहे.

स्रोत: https://www.pib.gov.in/PressReleasePage.aspx?PRID=2334365&reg=3&lang=1

पूर्वीच्या नियमांतील शुल्क शेवटचे 2012 मध्ये सुधारित झाले होते आणि आता ते केवळ ई1 पोर्टवर लागू राहतील.

स्रोत: https://www.pib.gov.in/PressReleasePage.aspx?PRID=2334365&reg=3&lang=1

उल्लंघनाच्या प्रत्येक घटनेसाठी प्रति सेवा क्षेत्र 15 लाख रुपयांची कमाल मर्यादा असलेली श्रेणीबद्ध आर्थिक नाउमेद करणारी चौकट निश्चित केली आहे.

स्रोत: https://www.pib.gov.in/PressReleasePage.aspx?PRID=2334365&reg=3&lang=1

हे का महत्त्वाचे आहे

ट्राय अधिनियमाअंतर्गत ट्रायची नियम बनवण्याची शक्ती आणि विशिष्ट शुल्क मर्यादा या दोन्ही विचारण्याजोग्या आहेत, आणि या सुधारणेला 6 नोव्हेंबरच्या इंटरकनेक्ट करारांच्या नोंदवहीविषयक सुधारणेशी गोंधळवू नये.

जोडलेले स्थायी सामान्य ज्ञान: भारतीय दूरसंचार नियामक प्राधिकरणाची स्थापना 1997 मध्ये ट्राय अधिनियमाअंतर्गत झाली. त्या अधिनियमाचे कलम 11(1)(बी) त्याला सेवा पुरवठादारांमधील इंटरकनेक्शनच्या अटी व शर्ती ठरवण्याचा अधिकार देते.

चूक कळवा

भारत व सौदी अरेबियाने 9 नोव्हेंबर 2026 रोजी जेद्दा येथे हज 2027 साठी द्विपक्षीय हज करारावर स्वाक्षरी केली, ज्यात भारताचा देश कोटा 175,025 यात्रेकरूंवर निश्चित झाला.

international · upsc-prelims, ssc-cgl, mpsc-group-c, rrb-ntpc

भारत व सौदी अरेबिया राज्याने जेद्दा येथे हज 2027 साठी द्विपक्षीय हज करारावर स्वाक्षरी केली.

स्रोत: https://www.pib.gov.in/PressReleasePage.aspx?PRID=2334463&reg=3&lang=1

करारानुसार भारताचा देश कोटा 175,025 निश्चित करण्यात आला.

स्रोत: https://www.pib.gov.in/PressReleasePage.aspx?PRID=2334463&reg=3&lang=1

अल्पसंख्याक कार्य व संसदीय कार्य मंत्री श्री किरेन रिजिजू यांनी 6 ते 9 नोव्हेंबर 2026 या काळात सौदी अरेबिया राज्याचा दौरा केला.

स्रोत: https://www.pib.gov.in/PressReleasePage.aspx?PRID=2334463&reg=3&lang=1

सौदी अरेबियाच्या हज व उमरा मंत्र्यांसोबतची द्विपक्षीय बैठक जेद्दा सुपरडोम येथे झाली.

स्रोत: https://www.pib.gov.in/PressReleasePage.aspx?PRID=2334463&reg=3&lang=1

केंद्रीय मंत्र्यांनी 8 नोव्हेंबर 2026 रोजी 6व्या हज संमेलन व प्रदर्शनाच्या उद्घाटन समारंभात सहभाग घेतला.

स्रोत: https://www.pib.gov.in/PressReleasePage.aspx?PRID=2334463&reg=3&lang=1

हे का महत्त्वाचे आहे

हज कोट्याचा आकडा जवळपास प्रत्येक वर्षी विचारला जातो, आणि हजचे व्यवस्थापन करणारे मंत्रालय हा वारंवार येणारा एक गुणाचा प्रश्न आहे.

जोडलेले स्थायी सामान्य ज्ञान: भारतीय यात्रेकरूंसाठी हजची व्यवस्था अल्पसंख्याक कार्य मंत्रालय भारतीय हज समितीमार्फत करते, आणि वार्षिक देश कोटा सौदी अरेबियासोबतच्या द्विपक्षीय करारातून ठरतो.

चूक कळवा

जनगणना 2027 चा दुसरा टप्पा, लोकसंख्या गणना, 25 जानेवारी ते 28 फेब्रुवारी 2027 या काळात घेण्यात येईल, ज्यात 1 मार्च 2027 ही संदर्भ तारीख असेल.

governance · upsc-prelims, ssc-cgl, rrb-ntpc, mpsc-group-c

जनगणना 2027 चा लोकसंख्या गणना टप्पा 25 जानेवारी ते 28 फेब्रुवारी 2027 या काळात नियोजित आहे, ज्यात 1 मार्च 2027 च्या 00:00 वाजताची वेळ संदर्भ वेळ मानली आहे.

स्रोत: https://www.pib.gov.in/PressReleasePage.aspx?PRID=2334439&reg=3&lang=1

स्व गणनेची सुविधा 10 जानेवारी ते 24 जानेवारी 2027 पर्यंत उपलब्ध असेल.

स्रोत: https://www.pib.gov.in/PressReleasePage.aspx?PRID=2334439&reg=3&lang=1

दुसऱ्या टप्प्याचा मास्टर प्रशिक्षक प्रशिक्षण कार्यक्रम केरळमध्ये 9 नोव्हेंबर 2026 रोजी इन्स्टिट्यूट ऑफ मॅनेजमेंट इन गव्हर्नमेंट येथे सुरू झाला.

स्रोत: https://www.pib.gov.in/PressReleasePage.aspx?PRID=2334439&reg=3&lang=1

केरळमध्ये एकूण 50 मास्टर प्रशिक्षक, ज्यात 36 राज्य सरकारचे अधिकारी व जनगणना संचालन संचालनालयाचे 14 अधिकारी आहेत, हे प्रशिक्षण घेतील.

स्रोत: https://www.pib.gov.in/PressReleasePage.aspx?PRID=2334439&reg=3&lang=1

हे मास्टर प्रशिक्षक पुढे केरळच्या सर्व जिल्ह्यांत 1,200 क्षेत्र प्रशिक्षकांना प्रशिक्षण देतील.

स्रोत: https://www.pib.gov.in/PressReleasePage.aspx?PRID=2334439&reg=3&lang=1

हे का महत्त्वाचे आहे

जनगणना 2027 च्या तारखा आणि संदर्भ तारीख 2027 मध्ये प्रत्येक परीक्षा कुटुंबात जवळपास निश्चित प्रश्न आहेत, आणि संदर्भ तारीख गणना कालावधीपेक्षा वेगळी आहे.

जोडलेले स्थायी सामान्य ज्ञान: जनगणना 2027 दोन टप्प्यांत घेतली जात आहे, पहिल्यांदा घर सूचीकरण व घर गणना, नंतर लोकसंख्या गणना. ही डिजिटल पद्धतीने घेतली जाणारी पहिली जनगणना असून 2011 नंतरची पहिली आहे.

चूक कळवा

यूआयडीएआयने तेनकासी व तिरुपूर येथे नवीन आधार सेवा केंद्रे सुरू केली, त्यामुळे तमिळनाडूतील एकूण संख्या 27 झाली.

governance · upsc-prelims, ssc-cgl, rrb-ntpc

यूआयडीएआयने तमिळनाडूत तेनकासी व तिरुपूर येथे दोन नवीन आधार सेवा केंद्रे सुरू केली.

स्रोत: https://www.pib.gov.in/PressReleasePage.aspx?PRID=2334313&reg=3&lang=1

तेनकासीचे आधार सेवा केंद्र 6 नोव्हेंबर 2026 रोजी सुरू करण्यात आले.

स्रोत: https://www.pib.gov.in/PressReleasePage.aspx?PRID=2334313&reg=3&lang=1

ही केंद्रे जोडल्यामुळे यूआयडीएआयने तमिळनाडूत 27 आधार सेवा केंद्रे सुरू केली आहेत, आणि तीन अधिक उघडणार असल्याने एकूण संख्या 30 होईल.

स्रोत: https://www.pib.gov.in/PressReleasePage.aspx?PRID=2334313&reg=3&lang=1

दोन्ही केंद्रांपैकी प्रत्येक चार परिचालन संचांनी सुसज्ज असून सार्वजनिक सुट्ट्या वगळता सर्व दिवस कार्यरत असते.

स्रोत: https://www.pib.gov.in/PressReleasePage.aspx?PRID=2334313&reg=3&lang=1

हे का महत्त्वाचे आहे

यूआयडीएआयचे मूळ मंत्रालय आणि आधार सेवा केंद्रात मिळणाऱ्या सेवा यांबद्दल थेट विचारले जाते, आणि राज्यनिहाय एकूण संख्या राज्य परीक्षांच्या चालू घडामोडींत येते.

जोडलेले स्थायी सामान्य ज्ञान: भारतीय विशिष्ट ओळख प्राधिकरण हे इलेक्ट्रॉनिकी व माहिती तंत्रज्ञान मंत्रालयाअंतर्गत एक वैधानिक प्राधिकरण असून त्याची स्थापना आधार अधिनियम 2016 अंतर्गत झाली.

चूक कळवा

भारतीय रेल्वेने ऑक्टोबर 2026 मध्ये विशेष अभियान 6 पूर्ण केले, ज्यात 600 कोटी रुपयांच्या लक्ष्याच्या तुलनेत भंगार विल्हेवाटीतून 628.49 कोटी रुपये मिळाले.

governance · ssc-cgl, rrb-ntpc, upsc-prelims

भारतीय रेल्वेने 2 ते 31 ऑक्टोबर 2026 या काळात विभागीय रेल्वे, मंडळे, उत्पादन घटक व सार्वजनिक क्षेत्रातील उपक्रमांमध्ये विशेष अभियान 6 राबवले.

स्रोत: https://www.pib.gov.in/PressReleasePage.aspx?PRID=2334410&reg=3&lang=1

भारतीय रेल्वेने अभियानादरम्यान भंगार विल्हेवाटीतून 628.49 कोटी रुपये मिळवले, जे 600 कोटी रुपयांच्या लक्ष्यापेक्षा अधिक आहे.

स्रोत: https://www.pib.gov.in/PressReleasePage.aspx?PRID=2334410&reg=3&lang=1

अभियानाने भंगार व निरुपयोगी सामग्री हटवून 6,20,121 चौरस फूट जागा मोकळी केली.

स्रोत: https://www.pib.gov.in/PressReleasePage.aspx?PRID=2334410&reg=3&lang=1

1.50 लाखाहून अधिक इलेक्ट्रॉनिक कचरा घटकांची विल्हेवाट लावण्यात आली, त्यातून 10.43 कोटी रुपयांचा महसूल मिळाला.

स्रोत: https://www.pib.gov.in/PressReleasePage.aspx?PRID=2334410&reg=3&lang=1

22 ऑक्टोबर 2026 रोजी देशभरात 5,884 रेल्वे स्थानकांवर एकाच वेळी रेल जन संवाद कार्यक्रम घेण्यात आला.

स्रोत: https://www.pib.gov.in/PressReleasePage.aspx?PRID=2334410&reg=3&lang=1

हे का महत्त्वाचे आहे

विशेष अभियान 6 अनेक मंत्रालयांत राबवले गेले आणि प्रत्येकाने स्वतःचे आकडे दिले, म्हणून प्रश्नात संस्थेचे नाव असायला हवे; हे भारतीय रेल्वेचे आकडे आहेत, 7 नोव्हेंबरला दिलेले ईपीएफओचे नाहीत.

जोडलेले स्थायी सामान्य ज्ञान: प्रलंबित प्रकरणांच्या निपटाऱ्यासाठीचे विशेष अभियान हे प्रशासकीय सुधारणा व सार्वजनिक तक्रार विभागाकडून समन्वित वार्षिक सरकारव्यापी अभियान आहे. त्याचे 2026 संस्करण इलेक्ट्रॉनिक कचऱ्यावर केंद्रित होते.

चूक कळवा

केंद्रीय कोळसा व खाण मंत्री 10 नोव्हेंबर 2026 रोजी भारतीय भूवैज्ञानिक सर्वेक्षण प्रशिक्षण संस्थेत, हैदराबाद येथे तीन नवीन सुविधांचे उद्घाटन करणार आहेत.

science · upsc-prelims, ssc-cgl

केंद्रीय कोळसा व खाण मंत्री 10 नोव्हेंबर 2026 रोजी बंडलागुडा नागोल, हैदराबाद येथील भारतीय भूवैज्ञानिक सर्वेक्षण प्रशिक्षण संस्थेत एक आंतरराष्ट्रीय वसतिगृह, एक प्रगत भूभौतिकीय डेटा प्रोसेसिंग प्रयोगशाळा व एक डिजिटल स्टुडिओचे उद्घाटन करणार आहेत.

स्रोत: https://www.pib.gov.in/PressReleasePage.aspx?PRID=2334300&reg=3&lang=1

आंतरराष्ट्रीय वसतिगृह 4.27 कोटी रुपये खर्चून उभारले आहे आणि त्यात 32 पूर्ण सुसज्ज सुइट आहेत.

स्रोत: https://www.pib.gov.in/PressReleasePage.aspx?PRID=2334300&reg=3&lang=1

प्रगत भूभौतिकीय डेटा प्रोसेसिंग प्रयोगशाळा 4.55 कोटी रुपयांच्या निधीतून स्थापन झाली आहे आणि त्यात 25 उच्च क्षमतेच्या संगणक प्रणाली आहेत.

स्रोत: https://www.pib.gov.in/PressReleasePage.aspx?PRID=2334300&reg=3&lang=1

भारतीय भूवैज्ञानिक सर्वेक्षणाची स्थापना 1851 मध्ये रेल्वेसाठी कोळसा साठ्यांच्या शोधासाठी झाली होती.

स्रोत: https://www.pib.gov.in/PressReleasePage.aspx?PRID=2334300&reg=3&lang=1

हे का महत्त्वाचे आहे

भारतीय भूवैज्ञानिक सर्वेक्षणाचे स्थापना वर्ष आणि त्याचे मूळ मंत्रालय हे सर्वाधिक वेळा विचारल्या जाणाऱ्या स्थायी प्रश्नांपैकी आहेत, आणि ही प्रसिद्धिपत्रिका दोन्ही सांगते.

जोडलेले स्थायी सामान्य ज्ञान: भारतीय भूवैज्ञानिक सर्वेक्षण, ज्याची स्थापना 1851 मध्ये झाली व ज्याचे मुख्यालय कोलकाता येथे आहे, ते खाण मंत्रालयाशी संलग्न आहे. त्याची प्रशिक्षण संस्था हैदराबाद येथे आहे.

चूक कळवा

भारतातील पहिला गांजा औषधी संशोधन प्रकल्प, जो जम्मू व काश्मीरमध्ये सीएसआयआर आयआयआयएमकडून सार्वजनिक खाजगी भागीदारी प्रारूपावर चालवला जात आहे, टाटा मेमोरियल सेंटर, मुंबईसोबत पूर्व नैदानिक चाचण्यांकडे वाटचाल करत आहे.

science · upsc-prelims, ssc-cgl

गांजा संशोधन प्रकल्प एका फ्रेंच कंपनीच्या सहभागासह सार्वजनिक खाजगी भागीदारी प्रारूपावर राबवला जात आहे आणि त्याचा उद्देश केवळ गांजाच्या औषधी व जीवविज्ञानविषयक उपयोगांचा शोध आहे.

स्रोत: https://www.pib.gov.in/PressReleasePage.aspx?PRID=2334398&reg=3&lang=1

या प्रकल्पातून न्यूरोपॅथी, कर्करोग, अपस्मार व तीव्र श्वसन संकट सिंड्रोमसाठी निर्यात गुणवत्तेची औषधे विकसित होण्याची शक्यता आहे.

स्रोत: https://www.pib.gov.in/PressReleasePage.aspx?PRID=2334398&reg=3&lang=1

प्रकल्प पूर्व नैदानिक चाचण्यांकडे वाटचाल करत आहे, त्यासाठी टाटा मेमोरियल सेंटर, मुंबईसोबत सहभागिता प्रस्थापित केली आहे.

स्रोत: https://www.pib.gov.in/PressReleasePage.aspx?PRID=2334398&reg=3&lang=1

सीएसआयआर आयआयआयएमने संरक्षित लागवड सुविधा उभारल्या आहेत आणि 500 हून अधिक गांजा प्रजातींचा संग्रह विकसित केला आहे.

स्रोत: https://www.pib.gov.in/PressReleasePage.aspx?PRID=2334398&reg=3&lang=1

गांजा संशोधन प्रकल्पाला वैज्ञानिक लागवड व संशोधनासाठी जम्मू व काश्मीर सरकारकडून 2017 मध्ये परवानगी मिळाली होती.

स्रोत: https://www.pib.gov.in/PressReleasePage.aspx?PRID=2334398&reg=3&lang=1

हे का महत्त्वाचे आहे

नामांकित सीएसआयआर प्रयोगशाळा, नामांकित भागीदार संस्था आणि सार्वजनिक खाजगी भागीदारी प्रारूप असलेला आपल्या प्रकारातील पहिला संशोधन प्रकल्प ही अशी बाब आहे जी नंतर शोधणे कठीण असते.

जोडलेले स्थायी सामान्य ज्ञान: सीएसआयआर आयआयआयएम हे जम्मू येथील भारतीय समवेत औषध संस्थान असून ते वैज्ञानिक व औद्योगिक संशोधन परिषदेची एक प्रयोगशाळा आहे. टाटा मेमोरियल सेंटर, मुंबई हे राष्ट्रीय कर्करोग उपचार व संशोधन संस्थान आहे.

चूक कळवा

सामाजिक न्याय व सशक्तीकरण मंत्रालयाचा शिल्प समागम मेळा 2026 नवी दिल्लीतील दिल्ली हाट, आयएनए येथे 15 नोव्हेंबर 2026 पर्यंत 130 हून अधिक स्टॉलसह सुरू आहे.

social · ssc-cgl, upsc-prelims, mpsc-group-c

शिल्प समागम मेळा 2026 सामाजिक न्याय व सशक्तीकरण मंत्रालयाकडून दिल्ली हाट, आयएनए येथे आयोजित केला जात आहे आणि 15 नोव्हेंबर 2026 पर्यंत चालेल.

स्रोत: https://www.pib.gov.in/PressReleasePage.aspx?PRID=2334470&reg=3&lang=1

मंत्रालय 2022 पासून शिल्प समागम मेळे आयोजित करत आहे, आणि अनुसूचित जाती, इतर मागासवर्ग व सफाई कर्मचारी समुदायांतील 1,000 हून अधिक कारागिरांना लाभ झाला आहे.

स्रोत: https://www.pib.gov.in/PressReleasePage.aspx?PRID=2334470&reg=3&lang=1

मेळ्यात 130 हून अधिक स्टॉलमार्फत उत्पादने प्रदर्शित केली जात आहेत.

स्रोत: https://www.pib.gov.in/PressReleasePage.aspx?PRID=2334470&reg=3&lang=1

मेळ्यात चार महामंडळे सहभागी होतात: राष्ट्रीय अनुसूचित जाती वित्त व विकास महामंडळ, राष्ट्रीय मागासवर्ग वित्त व विकास महामंडळ, राष्ट्रीय सफाई कर्मचारी वित्त व विकास महामंडळ आणि राष्ट्रीय दिव्यांगजन वित्त व विकास महामंडळ.

स्रोत: https://www.pib.gov.in/PressReleasePage.aspx?PRID=2334470&reg=3&lang=1

हे का महत्त्वाचे आहे

सामाजिक न्याय व सशक्तीकरण मंत्रालयाअंतर्गत चार विकास महामंडळांबद्दल त्यांच्या पूर्ण नावाने विचारले जाते, आणि ही प्रसिद्धिपत्रिका चारही नावे सांगते.

जोडलेले स्थायी सामान्य ज्ञान: सामाजिक न्याय व सशक्तीकरण मंत्रालय अनुसूचित जाती, इतर मागासवर्ग, सफाई कर्मचारी व दिव्यांगजनांसाठी वित्त व विकास महामंडळे चालवते.

चूक कळवा

या दिवसाच्या नोट्सवर स्वतःला तपासा