Quiz4ExamYour Prep Buddy
फ्रीमध्ये सुरुवात करा

चालू घडामोडी / राष्ट्रीय

राष्ट्रीय चालू घडामोडी

11 नोव्हेंबर, 2026वाचायला नेहमी मोफत

या दिवशीची 7 तथ्ये अधिकृत स्रोताकडून पडताळता आली नाहीत, म्हणून समाविष्ट केली नाहीत.

राष्ट्रपती द्रौपदी मुर्मू यांनी विज्ञान भवनात स्वच्छ सर्वेक्षण पुरस्कार 2025-26 प्रदान केले, जेथे 5 श्रेणींअंतर्गत 60 राष्ट्रीय पुरस्कार जाहीर झाले.

governance · upsc-prelims, ssc-cgl, mpsc-group-c, rrb-ntpc, talathi

राष्ट्रपती द्रौपदी मुर्मू यांनी गृहनिर्माण व शहरी व्यवहार मंत्रालयाच्या नगरविकास विभागाने आयोजित केलेल्या स्वच्छ सर्वेक्षण पुरस्कार 2025-26 सोहळ्यात नवी दिल्लीच्या विज्ञान भवनात भारतातील सर्वात स्वच्छ शहरांना सन्मानित केले.

स्रोत: https://www.pib.gov.in/PressReleasePage.aspx?PRID=2335207&reg=3&lang=1

या वर्षी 5 श्रेणींअंतर्गत एकूण 60 राष्ट्रीय पुरस्कार जाहीर करण्यात आले.

स्रोत: https://www.pib.gov.in/PressReleasePage.aspx?PRID=2335207&reg=3&lang=1

महाराष्ट्राची नवी मुंबई, गुजरातचे सुरत आणि आंध्र प्रदेशचे विजयवाडा सुपर स्वच्छ लीगमधील अव्वल 3 स्वच्छ शहरे ठरली.

स्रोत: https://www.pib.gov.in/PressReleasePage.aspx?PRID=2335207&reg=3&lang=1

जीव्हीएमसी विशाखापट्टणम, जबलपूर आणि लखनौ दशलक्षाहून अधिक लोकसंख्या श्रेणीत भारतातील अव्वल स्वच्छ शहरे ठरली.

स्रोत: https://www.pib.gov.in/PressReleasePage.aspx?PRID=2335207&reg=3&lang=1

उत्तराखंडचे रुद्रपूर तसेच जम्मू व शोपियां अव्वल 3 स्वच्छ हिमालयी शहरे म्हणून घोषित झाली.

स्रोत: https://www.pib.gov.in/PressReleasePage.aspx?PRID=2335207&reg=3&lang=1

स्वच्छ रिव्हर फ्रंट टाउनचे अव्वल 3 क्रमांक रेवा (मध्य प्रदेश), बिलासपूर (छत्तीसगड) आणि वाराणसी (उत्तर प्रदेश) यांना मिळाले.

स्रोत: https://www.pib.gov.in/PressReleasePage.aspx?PRID=2335207&reg=3&lang=1

स्वच्छ कोस्टल टाउनचे पुरस्कार ओडिशाच्या पुरी, केरळच्या अलप्पुझा आणि महाराष्ट्राच्या रत्नागिरीला मिळाले.

स्रोत: https://www.pib.gov.in/PressReleasePage.aspx?PRID=2335207&reg=3&lang=1

मेंटर शहर अहमदाबादसह मेंटी शहर सानंद, मेंटर इंदूरसह मेंटी देपालपूर, आणि मेंटर तिरुपतीसह मेंटी कुप्पम या स्वच्छ शहर जोडी पुरस्कारात अव्वल जोड्या घोषित झाल्या.

स्रोत: https://www.pib.gov.in/PressReleasePage.aspx?PRID=2335207&reg=3&lang=1

हे का महत्त्वाचे आहे

भारतातील सर्वात स्वच्छ शहर हे संपूर्ण प्रश्नपत्रिकेत सर्वाधिक विश्वासाने विचारल्या जाणाऱ्या तथ्यांपैकी आहे, आणि हे प्रसिद्धीपत्रक एका नावाऐवजी पाच श्रेणींपैकी प्रत्येकाचा विजेता देते. यांपैकी तीन श्रेणी या वर्षी नव्या आहेत, म्हणून रिव्हर फ्रंट, कोस्टल टाउन व हिमालयी शहर विजेत्यांना जुन्या आवृत्तीशी गोंधळण्याची शक्यता नाही.

जोडलेले स्थायी सामान्य ज्ञान: स्वच्छ सर्वेक्षण हे शहरी भारताचे वार्षिक स्वच्छता सर्वेक्षण असून ते गृहनिर्माण व शहरी व्यवहार मंत्रालयाच्या स्वच्छ भारत अभियान शहरी अंतर्गत घेतले जाते. सुपर स्वच्छ लीग ही वारंवार अव्वल राहिलेल्या शहरांसाठीची वेगळी श्रेणी आहे, जेणेकरून ती उर्वरित स्पर्धकांऐवजी आपापसात स्पर्धा करतील.

चूक कळवा

स्वच्छ सर्वेक्षण पुरस्कार सोहळ्यात सांगितले गेले की 2014 नंतर शहरी कचरा प्रक्रिया 16 टक्क्यांवरून 80 टक्के आणि घरोघरी कचरा संकलन 44 टक्क्यांवरून 96 टक्क्यांहून अधिक झाले आहे.

governance · upsc-prelims, ssc-cgl, mpsc-group-c, rrb-ntpc

2014 नंतर शहरी कचरा प्रक्रिया 16 टक्क्यांवरून 80 टक्क्यांवर गेली आहे, तर घरोघरी कचरा संकलनाची व्याप्ती 44 टक्क्यांवरून 96 टक्क्यांहून अधिक झाली आहे.

स्रोत: https://www.pib.gov.in/PressReleasePage.aspx?PRID=2335207&reg=3&lang=1

जुन्या कचरा डंपसाइटच्या उपचारामुळे शहरी जमिनीचे जवळपास 11,000 एकर उत्पादक वापरासाठी मोकळे झाले आहेत.

स्रोत: https://www.pib.gov.in/PressReleasePage.aspx?PRID=2335207&reg=3&lang=1

या वर्षीच्या सर्वेक्षणात एकूण 2.70 कोटी नागरिकांनी अभिप्राय दिला.

स्रोत: https://www.pib.gov.in/PressReleasePage.aspx?PRID=2335207&reg=3&lang=1

1,700 पेक्षा अधिक लहान शहरांनी आपली क्रमवारी सुधारली आणि 350 पेक्षा अधिक शहरांनी 500 पेक्षा अधिक स्थानांची सुधारणा नोंदवली.

स्रोत: https://www.pib.gov.in/PressReleasePage.aspx?PRID=2335207&reg=3&lang=1

प्रगती-50 उपक्रमांतर्गत 50 शहरे तंत्रज्ञान आधारित हस्तक्षेप व सतत देखरेखीद्वारे आदर्श स्वच्छ शहरे म्हणून विकसित केली जाणार आहेत.

स्रोत: https://www.pib.gov.in/PressReleasePage.aspx?PRID=2335207&reg=3&lang=1

स्वच्छता ही सेवा 2026 मध्ये जवळपास 2.10 कोटी नागरिकांनी सहभाग घेतला, 33,000 पेक्षा अधिक विशेष शिबिरांमार्फत सुमारे 17 लाख सफाई मित्रांना लाभ झाला, आणि ज्ञान यात्रांमध्ये जवळपास 4 लाख मुलांनी भाग घेतला.

स्रोत: https://www.pib.gov.in/PressReleasePage.aspx?PRID=2335207&reg=3&lang=1

हे का महत्त्वाचे आहे

टक्केवारीची आधीची व नंतरची जोडी ही प्रसिद्धीपत्रकात प्रश्न तयार करण्याची सर्वात सोपी गोष्ट आहे, आणि जुन्या डंपसाइटमधून मोकळे झालेले 11,000 एकर हा आकडा उमेदवाराने अन्यत्र सर्वात कमी पाहिलेला असेल. प्रगती-50 हा नामित उपक्रम असून त्याच्या नावातच संख्या आहे.

जोडलेले स्थायी सामान्य ज्ञान: जुना कचरा म्हणजे जुन्या डंपसाइटमध्ये साचलेला मिश्र कचरा, आणि उपचार म्हणजे त्यावर प्रक्रिया करून जमीन पुन्हा मिळवणे, त्याला तेथेच झाकणे नव्हे. स्वच्छ भारत अभियान शहरी 2014 मध्ये सुरू झाले.

चूक कळवा

आर्थिक व्यवहार विषयक मंत्रिमंडळ समितीने नवी दिल्लीच्या नॉर्थ व साउथ ब्लॉक संकुलात 3,230 कोटी रुपयांच्या अंदाजित खर्चाने युगे युगीन भारत संग्रहालयाला मंजुरी दिली.

art-and-culture · upsc-prelims, ssc-cgl, ctet, rrb-ntpc

आर्थिक व्यवहार विषयक मंत्रिमंडळ समितीने नवी दिल्लीच्या नॉर्थ व साउथ ब्लॉक संकुलात युगे युगीन भारत संग्रहालयाच्या विकासाला, लोक गुंतवणूक मंडळाने मूल्यांकन केलेल्या 3,230 कोटी रुपयांच्या अंदाजित एकूण प्रकल्प खर्चावर मंजुरी दिली.

स्रोत: https://www.pib.gov.in/PressReleasePage.aspx?PRID=2334961&reg=3&lang=1

संग्रहालय सुमारे 1,78,509 चौरस मीटरच्या प्रस्तावित बांधकाम क्षेत्रात पसरलेले असेल.

स्रोत: https://www.pib.gov.in/PressReleasePage.aspx?PRID=2334961&reg=3&lang=1

प्रमुख आंतरराष्ट्रीय संग्रहालयांच्या तुलनेत युगे युगीन भारत संग्रहालय जगातील सर्वात मोठे प्रदर्शन क्षेत्र असलेले संग्रहालय ठरणार आहे.

स्रोत: https://www.pib.gov.in/PressReleasePage.aspx?PRID=2334961&reg=3&lang=1

युगे युगीन भारत संग्रहालयाच्या स्थापनेची घोषणा पंतप्रधानांनी 18 मे 2023 रोजी केली होती.

स्रोत: https://www.pib.gov.in/PressReleasePage.aspx?PRID=2334961&reg=3&lang=1

हा प्रकल्प आर्थिक वर्ष 2026-27 ते आर्थिक वर्ष 2030-31 या कालावधीत टप्प्याटप्प्याने राबवला जाईल.

स्रोत: https://www.pib.gov.in/PressReleasePage.aspx?PRID=2334961&reg=3&lang=1

अलंकार या विषयावरील पहिली उद्घाटन दालन 2027 च्या उत्तरार्धात नॉर्थ ब्लॉकमध्ये जनतेसाठी खुली होण्याची अपेक्षा आहे.

स्रोत: https://www.pib.gov.in/PressReleasePage.aspx?PRID=2334961&reg=3&lang=1

हे का महत्त्वाचे आहे

संख्येसह जोडलेला श्रेष्ठत्वाचा दावा हा सर्वाधिक विचारण्यायोग्य तथ्य असतो, आणि हे प्रसिद्धीपत्रक असे दोन देते: प्रकल्प खर्च आणि जगातील सर्वात मोठ्या प्रदर्शन क्षेत्राचा दावा. ज्या इमारतीचा पुनर्वापर होत आहे, ती स्वतः एका वेगळ्या प्रश्नाचे उत्तर आहे.

जोडलेले स्थायी सामान्य ज्ञान: रायसीना हिलवरील नॉर्थ व साउथ ब्लॉक हर्बर्ट बेकर यांनी रचले होते आणि 1930 च्या दशकापासून केंद्र सरकारच्या मंत्रालयांची कार्यालये त्यात आहेत. सेंट्रल विस्टा पुनर्विकासांतर्गत त्यांची कार्यालये स्थलांतरित होत आहेत, ज्यामुळे या इमारती पुनर्वापरासाठी मोकळ्या होतात.

चूक कळवा

केंद्रीय मंत्रिमंडळाने नोएडा सेक्टर-51 ते ग्रेटर नोएडा सेक्टर-04 पर्यंत एक्वा लाइन मेट्रो कॉरिडॉरच्या विस्ताराला मंजुरी दिली, ज्याची लांबी 8.449 किलोमीटर व 5 स्थानके आहेत.

infrastructure · upsc-prelims, ssc-cgl, rrb-ntpc, rrb-je

केंद्रीय मंत्रिमंडळाने नोएडा मेट्रो रेल प्रकल्पाच्या नोएडा सेक्टर-51 ते ग्रेटर नोएडा सेक्टर-04 पर्यंतच्या एक्वा लाइन मेट्रो रेल कॉरिडॉरच्या विस्ताराला 8.449 किलोमीटर लांबी व 5 उन्नत स्थानकांसह मंजुरी दिली.

स्रोत: https://www.pib.gov.in/PressReleasePage.aspx?PRID=2334969&reg=3&lang=1

हा कॉरिडॉर कार्यान्वित झाल्यावर नोएडा व ग्रेटर नोएडामध्ये 71.878 किलोमीटरचे सक्रिय मेट्रो रेल जाळे असेल.

स्रोत: https://www.pib.gov.in/PressReleasePage.aspx?PRID=2334969&reg=3&lang=1

हा विस्तार अधिक मागणीच्या कॉरिडॉरशी थेट जोडणी देईल, ज्यात नोएडा सेक्टर-61 ब्लू लाइनवरील इंटरचेंजचा समावेश आहे.

स्रोत: https://www.pib.gov.in/PressReleasePage.aspx?PRID=2334969&reg=3&lang=1

कॉरिडॉरचा उद्देश प्रवासाचा वेळ कमी करणे आणि दिल्लीचा विमानतळ, दिल्लीची रेल्वे स्थानके तसेच विविध बस डेपो यांसारख्या वाहतूक केंद्रांपर्यंतची पोहोच सुधारणे आहे.

स्रोत: https://www.pib.gov.in/PressReleasePage.aspx?PRID=2334969&reg=3&lang=1

हे का महत्त्वाचे आहे

मेट्रो मंजुरीबाबत तिची लांबी, स्थानकांची संख्या आणि त्यातून तयार होणारे जाळे विचारले जाते, आणि हे प्रसिद्धीपत्रक तिन्ही सांगते. दशांशाच्या तीन अंकांपर्यंत दिलेली कॉरिडॉर लांबी हा आकडा लक्षात असतो किंवा अंदाजाने सांगितला जातो.

जोडलेले स्थायी सामान्य ज्ञान: नोएडा मेट्रो रेल महामंडळ एक्वा लाइन चालवते, जी दिल्ली मेट्रोच्या ब्लू लाइनपेक्षा वेगळी असून तिच्याशी इंटरचेंज करते. अशा मेट्रो विस्ताराला केंद्रीय मंत्रिमंडळ मंजुरी देते, कारण केंद्र प्रकल्प खर्च राज्यासोबत वाटून घेते.

चूक कळवा

केंद्रीय मंत्रिमंडळाने रब्बी हंगाम 2026-27 साठी फॉस्फेटिक व पोटाशिक खतांवरील पोषक तत्व आधारित अनुदान दरांना सुमारे 62,370.02 कोटी रुपयांच्या अंदाजित अर्थसंकल्पीय आवश्यकतेसह मंजुरी दिली.

agriculture · upsc-prelims, ssc-cgl, nabard, rrb-ntpc, talathi

केंद्रीय मंत्रिमंडळाने रब्बी हंगाम 2026-27 साठी फॉस्फेटिक व पोटाशिक खतांवरील पोषक तत्व आधारित अनुदान दरांना मंजुरी दिली.

स्रोत: https://www.pib.gov.in/PressReleasePage.aspx?PRID=2334972&reg=3&lang=1

रब्बी 2026-27 साठीची अंदाजित अर्थसंकल्पीय आवश्यकता सुमारे 62,370.02 कोटी रुपये असेल.

स्रोत: https://www.pib.gov.in/PressReleasePage.aspx?PRID=2334972&reg=3&lang=1

ही रब्बी 2025-26 हंगामाच्या अर्थसंकल्पीय आवश्यकतेपेक्षा सुमारे 24,417.73 कोटी रुपये अधिक आहे.

स्रोत: https://www.pib.gov.in/PressReleasePage.aspx?PRID=2334972&reg=3&lang=1

रब्बी 2025-26 चा अर्थसंकल्प 37,952.29 कोटी रुपये होता.

स्रोत: https://www.pib.gov.in/PressReleasePage.aspx?PRID=2334972&reg=3&lang=1

सरकार खत उत्पादक व आयातदारांमार्फत शेतकऱ्यांना डीएपीसह फॉस्फेटिक व पोटाशिक खतांचे 28 ग्रेड अनुदानित दरांवर उपलब्ध करून देते.

स्रोत: https://www.pib.gov.in/PressReleasePage.aspx?PRID=2334972&reg=3&lang=1

फॉस्फेटिक व पोटाशिक खतांवरील अनुदान 01.04.2010 पासून पोषक तत्व आधारित अनुदान योजनेद्वारे चालवले जाते.

स्रोत: https://www.pib.gov.in/PressReleasePage.aspx?PRID=2334972&reg=3&lang=1

हे का महत्त्वाचे आहे

अनुदानाचा आकडा आणि पोषक तत्व आधारित अनुदान योजनेच्या प्रारंभाचे वर्ष, दोन्ही एका संख्येचे प्रश्न आहेत, आणि मागील रब्बी हंगामाच्या तुलनेत 24,000 कोटी रुपयांहून अधिकची वाढ ही अनुदान आवश्यकता कोणत्या दिशेने गेली हे विचारण्यासाठी वापरली जाणारी तुलना आहे.

जोडलेले स्थायी सामान्य ज्ञान: पोषक तत्व आधारित अनुदान खत उत्पादनावर नसून नायट्रोजन, फॉस्फरस, पोटॅशियम व सल्फर या प्रत्येक पोषक तत्वावर प्रति किलोग्रॅम अनुदान ठरवते, म्हणून किरकोळ किंमत आंतरराष्ट्रीय खर्चासोबत बदलते. युरिया या योजनेबाहेर असून वैधानिक किंमत नियंत्रणात राहते.

चूक कळवा

केंद्रीय मंत्रिमंडळाने सूक्ष्म घटक पत हमी निधी 31.03.2031 पर्यंत पाच वर्षांसाठी सुरू ठेवण्यास मंजुरी दिली, आणि हमी शुल्क 1 टक्क्यावरून 0.75 टक्के वार्षिक केले.

economy · upsc-prelims, ssc-cgl, ibps-po, sbi-po, rbi-grade-b, nabard

केंद्रीय मंत्रिमंडळाने सूक्ष्म घटक पत हमी निधी पाच वर्षांच्या कालावधीसाठी 31.03.2031 पर्यंत सुरू ठेवण्यास मंजुरी दिली.

स्रोत: https://www.pib.gov.in/PressReleasePage.aspx?PRID=2334976&reg=3&lang=1

ही योजना राष्ट्रीय पत हमी विश्वस्त कंपनी लिमिटेडमार्फत कर्ज देणाऱ्या संस्थांना कसुरीच्या जोखमीविरुद्ध पत हमी संरक्षण देते.

स्रोत: https://www.pib.gov.in/PressReleasePage.aspx?PRID=2334976&reg=3&lang=1

सप्टेंबर 2026 च्या स्थितीनुसार, पीएम मुद्रा योजना सुरू झाल्यापासून कर्ज देणाऱ्या संस्थांनी 60.36 कोटींहून अधिक कर्जे मंजूर केली, ज्यांची रक्कम 43.34 लाख कोटी रुपये आहे.

स्रोत: https://www.pib.gov.in/PressReleasePage.aspx?PRID=2334976&reg=3&lang=1

सूक्ष्म घटक पत हमी निधी जानेवारी 2016 मध्ये सुरू करण्यात आली.

स्रोत: https://www.pib.gov.in/PressReleasePage.aspx?PRID=2334976&reg=3&lang=1

ही निधी प्रधानमंत्री मुद्रा योजनेअंतर्गत पात्र सूक्ष्म उद्योगांना 20 लाख रुपयांपर्यंतची कर्जे, प्रधानमंत्री जन धन योजना खात्यांअंतर्गत 10,000 रुपयांपर्यंतचा ओव्हरड्राफ्ट, आणि स्वयं सहाय्यता गटांना ज्यांचा पोर्टफोलिओ 10 लाख ते 20 लाख रुपयांदरम्यान आहे अशा कर्जांना हमी देते.

स्रोत: https://www.pib.gov.in/PressReleasePage.aspx?PRID=2334976&reg=3&lang=1

हमी शुल्क 1 टक्का वार्षिकवरून 0.75 टक्के वार्षिक करण्यात आले आहे.

स्रोत: https://www.pib.gov.in/PressReleasePage.aspx?PRID=2334976&reg=3&lang=1

योजनेच्या विस्तारामुळे पुढील 5 वर्षांत 12.6 लाख कोटी रुपयांची कर्जे शक्य होतील.

स्रोत: https://www.pib.gov.in/PressReleasePage.aspx?PRID=2334976&reg=3&lang=1

हे का महत्त्वाचे आहे

बँकिंग प्रश्नपत्रिका हमीची मर्यादा आणि हमी देणाऱ्या संस्थेचे नाव विचारतात, आणि दोन्ही येथे सांगितले आहेत. शुल्क 1 टक्क्यावरून 0.75 टक्के होणे हा बदल ही मंजुरी प्रत्यक्षात करते, केवळ सुरू ठेवणे नव्हे.

जोडलेले स्थायी सामान्य ज्ञान: पत हमी निधी स्वतः कर्ज देत नाही. ती कर्जदात्याला वचन देते की कर्जदाराने कसुर केल्यास त्याला अंशतः भरपाई मिळेल, ज्यामुळे बँका तारण नसलेल्या कर्जदारांना कर्ज देऊ शकतात. राष्ट्रीय पत हमी विश्वस्त कंपनी ही वित्तीय सेवा विभागासाठी अशा अनेक निधी चालवणारी विश्वस्त संस्था आहे.

चूक कळवा

केंद्रीय मंत्रिमंडळाने स्टँड-अप इंडिया योजना 31.03.2031 पर्यंत 5 वर्षांसाठी सुरू ठेवण्यास मंजुरी दिली, ज्याचे लक्ष्य अतिरिक्त 2.5 लाख उद्योजक आहेत.

schemes · upsc-prelims, ssc-cgl, ibps-po, sbi-po, mpsc-group-c

केंद्रीय मंत्रिमंडळाने स्टँड-अप इंडिया योजना 5 वर्षांच्या कालावधीसाठी 31.03.2031 पर्यंत सुरू ठेवण्यास मंजुरी दिली.

स्रोत: https://www.pib.gov.in/PressReleasePage.aspx?PRID=2334978&reg=3&lang=1

योजनेचा उद्देश महिला, अनुसूचित जाती व अनुसूचित जमातींमध्ये उद्योजकतेला प्रोत्साहन देणे आणि पाच वर्षांच्या कालावधीत अतिरिक्त 2.5 लाख उद्योजकांना वित्तीय सहाय्य देणे आहे.

स्रोत: https://www.pib.gov.in/PressReleasePage.aspx?PRID=2334978&reg=3&lang=1

एप्रिल 2016 मध्ये सुरू झाल्यापासून योजनेने 2.75 लाखांहून अधिक महिला, अनुसूचित जाती व अनुसूचित जमातीच्या उद्योजकांना कर्जे उपलब्ध करून दिली आहेत.

स्रोत: https://www.pib.gov.in/PressReleasePage.aspx?PRID=2334978&reg=3&lang=1

कर्ज मिश्र कर्ज किंवा मुदत कर्ज स्वरूपात 10.00 लाख रुपयांपेक्षा अधिक व 1.00 कोटी रुपयांपर्यंत असू शकते, जे प्रकल्प खर्चाच्या 85 टक्क्यांपर्यंत असेल.

स्रोत: https://www.pib.gov.in/PressReleasePage.aspx?PRID=2334978&reg=3&lang=1

योजनेअंतर्गत पात्र क्षेत्रे उत्पादन, सेवा, व्यापार व कृषी संलग्न उपक्रम आहेत.

स्रोत: https://www.pib.gov.in/PressReleasePage.aspx?PRID=2334978&reg=3&lang=1

योजनेअंतर्गत पत हमी संरक्षण कर्ज रकमेच्या 85 टक्के असून मानक हमी शुल्क 0.50 टक्के आहे.

स्रोत: https://www.pib.gov.in/PressReleasePage.aspx?PRID=2334978&reg=3&lang=1

हे का महत्त्वाचे आहे

10 लाख रुपयांपेक्षा अधिक व 1 कोटी रुपयांपर्यंतचा कर्ज पट्टा हे स्टँड-अप इंडियाचे परिभाषित वैशिष्ट्य असून मुद्राच्या मर्यादेशी सर्वाधिक गोंधळले जाते, म्हणून प्रश्नपत्रिका ते थेट विचारते. पात्र कर्जदार गट हा दुसरा स्थायी प्रश्न आहे.

जोडलेले स्थायी सामान्य ज्ञान: स्टँड-अप इंडिया ही प्रधानमंत्री मुद्रा योजनेपेक्षा कर्जदार व आकार दोन्हींत वेगळी आहे: मुद्रा कोणत्याही सूक्ष्म उद्योगाला 20 लाख रुपयांपर्यंत कर्ज देते, तर स्टँड-अप इंडिया 10 लाख रुपयांपेक्षा अधिक कर्ज देते आणि केवळ नवा उद्योग उभारणाऱ्या महिला, अनुसूचित जाती व अनुसूचित जमातीच्या उद्योजकांना.

चूक कळवा

भारतीय प्राणि सर्वेक्षण व आयसीएआर-सीएमएफआरआयच्या शास्त्रज्ञांनी हिंदी महासागरातून खोल समुद्रातील नव्या शार्क प्रजातीची ओळख पटवली, जिचे नाव एकिनोरहिनस रोइनी व इंडियन ब्रँबल शार्क आहे.

environment · upsc-prelims, ssc-cgl, ugc-net, rrb-ntpc

भारतीय प्राणि सर्वेक्षण व आयसीएआर-केंद्रीय समुद्री मत्स्य संशोधन संस्थेच्या शास्त्रज्ञांनी हिंदी महासागरातून खोल समुद्रातील शार्कच्या एका नव्या प्रजातीची ओळख पटवली.

स्रोत: https://www.pib.gov.in/PressReleasePage.aspx?PRID=2334975&reg=3&lang=1

या प्रजातीचे औपचारिक नाव एकिनोरहिनस रोइनी ठेवण्यात आले असून तिला सामान्यतः इंडियन ब्रँबल शार्क म्हटले जाते, जिला आधी अनेक दशके अटलांटिक ब्रँबल शार्क समजले जात होते.

स्रोत: https://www.pib.gov.in/PressReleasePage.aspx?PRID=2334975&reg=3&lang=1

नव्या प्रजातीचे शास्त्रीय वर्णन रेकॉर्ड्स ऑफ द झूलॉजिकल सर्व्हे ऑफ इंडिया या नियतकालिकात प्रकाशित झाले.

स्रोत: https://www.pib.gov.in/PressReleasePage.aspx?PRID=2334975&reg=3&lang=1

नमुने केरळच्या कोल्लम जिल्ह्यातील शक्तिकुलंगरा मत्स्य बंदरातून गोळा केले गेले, जेथे ते खोल समुद्रातील कोळंबी ट्रॉलरद्वारे सहपकड म्हणून उतरवले गेले होते.

स्रोत: https://www.pib.gov.in/PressReleasePage.aspx?PRID=2334975&reg=3&lang=1

इंडियन ब्रँबल शार्क खंडीय उतारावरील पाण्यात 350 ते 450 मीटर खोलीवर राहते आणि तीन मीटरपर्यंत लांब होऊ शकते.

स्रोत: https://www.pib.gov.in/PressReleasePage.aspx?PRID=2334975&reg=3&lang=1

अनुवंशिक विश्लेषणातून पुष्टी झाली की एकिनोरहिनस रोइनी हा वेगळा हिंदी महासागर वंश असून तो अटलांटिक ब्रँबल शार्क एकिनोरहिनस ब्रूकस व प्रशांत प्रिकली शार्क एकिनोरहिनस कुकेई यांपासून अनुवंशिकदृष्ट्या वेगळा आहे.

स्रोत: https://www.pib.gov.in/PressReleasePage.aspx?PRID=2334975&reg=3&lang=1

हे का महत्त्वाचे आहे

नव्याने वर्णन केलेली प्रजाती तिचे नाव, जलक्षेत्र आणि तिचे वर्णन करणारी संस्था यावर विचारली जाते. भारतीय प्राणि सर्वेक्षणाने 27 ऑक्टोबर 2026 रोजी अरबी समुद्रातून एका नव्या विद्युत माशाचेही वर्णन केले होते, म्हणून केवळ नवी प्रजाती म्हणणारा प्रश्न संदिग्ध ठरला असता आणि हा शार्कचे नाव घेतो.

जोडलेले स्थायी सामान्य ज्ञान: भारतीय प्राणि सर्वेक्षण, जिची स्थापना 1916 मध्ये झाली व जिचे मुख्यालय कोलकाता येथे आहे, ही भारताच्या प्राणिविविधतेचे सर्वेक्षण व नोंद करणारी संस्था आहे. सहपकडीतून वर्णन केलेली प्रजाती ही अन्य लक्ष्याच्या जाळ्यांत मिळणारी असते, आणि खोल समुद्रातील बहुतांश शोध याच मार्गाने विज्ञानापर्यंत पोहोचतात.

चूक कळवा

विदेश व्यापार महासंचालनालयाने लिथियम-आयन बॅटरी ब्लॅक मासच्या निर्यातीवर बंदी घातली आणि ही वस्तू तत्काळ प्रभावाने मुक्त श्रेणीतून प्रतिबंधित श्रेणीत आणली.

economy · upsc-prelims, ssc-cgl, rrb-ntpc, ibps-po

वाणिज्य विभागाच्या विदेश व्यापार महासंचालनालयाने आयटीसी (एचएस) कोड 85491400 अंतर्गत येणाऱ्या लिथियम-आयन बॅटरी ब्लॅक मासच्या निर्यातीवर बंदी घातली आहे.

स्रोत: https://www.pib.gov.in/PressReleasePage.aspx?PRID=2335019&reg=3&lang=1

अधिसूचना क्रमांक 49/2026-27, दिनांक 10 नोव्हेंबर 2026 द्वारे या वस्तूचे निर्यात धोरण तत्काळ प्रभावाने व पुढील आदेशापर्यंत मुक्त (Free) वरून प्रतिबंधित (Prohibited) करण्यात आले.

स्रोत: https://www.pib.gov.in/PressReleasePage.aspx?PRID=2335019&reg=3&lang=1

विदेश व्यापार धोरण, 2023 च्या परिच्छेद 1.05 अंतर्गत संक्रमणकालीन व्यवस्था लागू होतील.

स्रोत: https://www.pib.gov.in/PressReleasePage.aspx?PRID=2335019&reg=3&lang=1

ब्लॅक मास ही आयुष्य संपलेल्या लिथियम-आयन बॅटऱ्या व बॅटरी उत्पादन कचरा कातरल्यावर मिळणारी भुकटी सामग्री आहे.

स्रोत: https://www.pib.gov.in/PressReleasePage.aspx?PRID=2335019&reg=3&lang=1

ब्लॅक मासमध्ये लिथियम, कोबाल्ट, निकेल व मँगनीजसह महत्त्वाच्या खनिजांची पुनर्प्राप्तीयोग्य मात्रा असते.

स्रोत: https://www.pib.gov.in/PressReleasePage.aspx?PRID=2335019&reg=3&lang=1

आयटीसी (एचएस) कोड 85491400 मध्ये प्राथमिक सेल, प्राथमिक बॅटऱ्या व विद्युत संचयकांचा कचरा व भंगार, तसेच अवर्गीकृत असलेल्या आणि शिसे, कॅडमियम किंवा पारा नसलेल्या वापरलेल्या सेल, बॅटऱ्या व संचयकांचा समावेश होतो.

स्रोत: https://www.pib.gov.in/PressReleasePage.aspx?PRID=2335019&reg=3&lang=1

हे का महत्त्वाचे आहे

निर्यात धोरणातील बदल त्या वस्तूवर आणि बदलाच्या दिशेवर विचारला जातो, आणि ब्लॅक मासमधून पुनर्प्राप्त होणारी चार महत्त्वाची खनिजे ही नामित मालिका आहे जी पूर्ण करण्यास प्रश्नपत्रिका उमेदवाराला सांगते.

जोडलेले स्थायी सामान्य ज्ञान: आयटीसी (एचएस) कोड हे भारतात व्यापार होणाऱ्या वस्तूंसाठी वापरले जाणारे आठ आकड्यांचे वर्गीकरण असून विदेश व्यापार धोरण प्रत्येक कोडला मुक्त, निर्बंधित, प्रतिबंधित किंवा राज्य व्यापार उपक्रम असा निर्यात दर्जा देते. वाणिज्य व उद्योग मंत्रालयाच्या अंतर्गत विदेश व्यापार महासंचालनालय या अधिसूचना जारी करते.

चूक कळवा

संरक्षण मंत्रालयाने आयएनएस बेतवाच्या दुरुस्ती व री-पावरिंगसाठी कोचीन शिपयार्ड लिमिटेडसोबत 498.58 कोटी रुपयांचा करार केला, ज्यात वाफ प्रणोदनाच्या जागी डिझेल इंजिने बसतील.

defence · upsc-prelims, ssc-cgl, cds, nda, afcat

संरक्षण मंत्रालयाने भारतीय नौदल जहाज बेतवाच्या सामान्य दुरुस्ती व री-पावरिंगसाठी कोचीन शिपयार्ड लिमिटेडसोबत 498.58 कोटी रुपयांचा करार केला.

स्रोत: https://www.pib.gov.in/PressReleasePage.aspx?PRID=2334945&reg=3&lang=1

हा करार 11 नोव्हेंबर 2026 रोजी नवी दिल्लीत संरक्षण सचिव राजेश कुमार सिंह यांच्या उपस्थितीत करण्यात आला.

स्रोत: https://www.pib.gov.in/PressReleasePage.aspx?PRID=2334945&reg=3&lang=1

भारतीय नौदलाचे ब्रह्मपुत्रा श्रेणीचे युद्धनौका आयएनएस बेतवा मोठ्या प्रणोदन प्रणाली परिवर्तनातून जाईल, ज्यात तिची सध्याची वाफ आधारित प्रणोदन प्रणाली बदलून डिझेल इंजिन आधारित प्रणोदन प्रणाली बसवली जाईल.

स्रोत: https://www.pib.gov.in/PressReleasePage.aspx?PRID=2334945&reg=3&lang=1

दुरुस्तीत आधुनिक शस्त्र प्रणाली बसवून जहाजाच्या युद्ध क्षमतांचे श्रेणीवर्धनही समाविष्ट असेल.

स्रोत: https://www.pib.gov.in/PressReleasePage.aspx?PRID=2334945&reg=3&lang=1

या प्रकल्पात 50 पेक्षा अधिक एमएसएमई सहभागी होण्याची आणि भारतीय जहाजबांधणी व सहाय्यक उद्योगांत लक्षणीय रोजगार निर्मितीची अपेक्षा आहे.

स्रोत: https://www.pib.gov.in/PressReleasePage.aspx?PRID=2334945&reg=3&lang=1

हे का महत्त्वाचे आहे

जहाजाची श्रेणी आणि शिपयार्ड ही येथील दोन नावे विचारली जाऊ शकतात, आणि वाफेवरून डिझेलकडे होणारे परिवर्तन इतके असामान्य आहे की प्रश्न त्यावरच आधारतो.

जोडलेले स्थायी सामान्य ज्ञान: युद्धनौका मध्यम आकाराचे नौदल जहाज असून मुख्यतः संरक्षण व गस्तीसाठी वापरले जाते. कोचीन शिपयार्ड लिमिटेड हे बंदरे, जहाजबांधणी व जलमार्ग मंत्रालयाच्या अंतर्गत सार्वजनिक क्षेत्रातील शिपयार्ड असून त्याने भारताची पहिली स्वदेशी विमानवाहू नौका आयएनएस विक्रांत बांधली.

चूक कळवा

अखिल भारतीय किनारी संरक्षण सराव सी व्हिजिल-26 ची पाचवी आवृत्ती 11 ते 19 नोव्हेंबर 2026 दरम्यान भारतीय नौदलाच्या समन्वयाने होत आहे.

defence · upsc-prelims, ssc-cgl, cds, nda, ssc-gd

अखिल भारतीय किनारी संरक्षण सराव सी व्हिजिल-26 ची पाचवी आवृत्ती 11 ते 19 नोव्हेंबर 2026 दरम्यान भारतीय नौदल प्रमुख यंत्रणा म्हणून समन्वय करत आयोजित होत आहे.

स्रोत: https://www.pib.gov.in/PressReleasePage.aspx?PRID=2335093&reg=3&lang=1

सराव दोन टप्प्यांत होत आहे, 11 ते 17 नोव्हेंबर 2026 दरम्यान किनारी संरक्षण व सुरक्षा सज्जता मूल्यांकन टप्पा, आणि त्यानंतर 18 व 19 नोव्हेंबर 2026 रोजी सागरी टप्पा.

स्रोत: https://www.pib.gov.in/PressReleasePage.aspx?PRID=2335093&reg=3&lang=1

सी व्हिजिल सरावाची संकल्पना 2018 मध्ये मांडली गेली, जेणेकरून 26/11 मुंबई दहशतवादी हल्ल्यानंतर सागरी सुरक्षा बळकट करण्यासाठी केलेल्या उपायांची पडताळणी होईल.

स्रोत: https://www.pib.gov.in/PressReleasePage.aspx?PRID=2335093&reg=3&lang=1

सी व्हिजिल-26 भारताच्या संपूर्ण किनारपट्टी व अनन्य आर्थिक क्षेत्रात पसरेल आणि त्यात सर्व किनारी राज्ये व केंद्रशासित प्रदेश सहभागी होतील.

स्रोत: https://www.pib.gov.in/PressReleasePage.aspx?PRID=2335093&reg=3&lang=1

सी व्हिजिल हे भारतीय नौदलाच्या द्विवार्षिक थिएटर स्तरीय सज्जता परिचालन सराव ट्रोपेक्सकडे जाणारी पूर्वतयारी आहे.

स्रोत: https://www.pib.gov.in/PressReleasePage.aspx?PRID=2335093&reg=3&lang=1

हे का महत्त्वाचे आहे

सी व्हिजिलची संकल्पना मांडलेले वर्ष आणि ज्या हल्ल्याला उत्तर म्हणून ती तयार झाली, ही दोन्ही टिकाऊ तथ्ये आहेत, आणि ज्या सरावाची ही पूर्वतयारी आहे ती जोडी प्रश्नपत्रिका तपासते.

जोडलेले स्थायी सामान्य ज्ञान: सी व्हिजिल हा किनारी संरक्षण सराव असून तो राज्य पोलीस, सीमा शुल्क व मच्छिमार समुदायांसह किनारी सुरक्षेची संपूर्ण साखळी तपासतो, केवळ नौदल तुकड्या नव्हे. ट्रोपेक्स हा नौदलाचा स्वतःचा मोठ्या प्रमाणातील सागरी परिचालन सराव आहे.

चूक कळवा

भारत-म्यानमार नौदल सराव आयएमएनईएक्स-26 ची 8वी आवृत्ती 10 ते 14 नोव्हेंबर 2026 दरम्यान विशाखापट्टणम येथे होत आहे.

defence · upsc-prelims, ssc-cgl, cds, nda

भारत-म्यानमार नौदल सराव आयएमएनईएक्स-26 ची 8वी आवृत्ती 10 ते 14 नोव्हेंबर 2026 दरम्यान विशाखापट्टणम येथे होत आहे.

स्रोत: https://www.pib.gov.in/PressReleasePage.aspx?PRID=2335191&reg=3&lang=1

म्यानमार नौदल जहाज यूएमएस किंग सिन फ्यू शिन 10 नोव्हेंबर 2026 रोजी विशाखापट्टणम येथे पोहोचले, जेणेकरून आयएनएस राणा व आयएनएस सुमेधासोबत सरावात सहभागी होईल.

स्रोत: https://www.pib.gov.in/PressReleasePage.aspx?PRID=2335191&reg=3&lang=1

उद्घाटन समारंभ 10 नोव्हेंबर 2026 रोजी आयएनएस राणावर झाला, ज्यातून द्विपक्षीय सरावाचा प्रारंभ झाला.

स्रोत: https://www.pib.gov.in/PressReleasePage.aspx?PRID=2335191&reg=3&lang=1

हार्बर टप्प्यात व्यावसायिक संवाद, विषय तज्ज्ञ देवाणघेवाण, क्रॉस-डेक भेटी, क्रीडा उपक्रम व परिचालन बाबींवरील चर्चा समाविष्ट आहे.

स्रोत: https://www.pib.gov.in/PressReleasePage.aspx?PRID=2335191&reg=3&lang=1

हे का महत्त्वाचे आहे

अभिलेखात आता एकाच आठवड्यातील दोन भारत-म्यानमार सराव आहेत, चेन्नईत झालेला पहिला त्रिदल एचएडीआर सराव राहत मित्र आणि विशाखापट्टणमचा हा नौदल सराव, म्हणून आवृत्ती क्रमांक विचारणे तेव्हाच सुरक्षित आहे जेव्हा प्रश्न आयएमएनईएक्सचे नाव घेतो. येणाऱ्या जहाजाचे नाव हे दुसरे विचारण्यायोग्य तथ्य आहे.

जोडलेले स्थायी सामान्य ज्ञान: आयएमएनईएक्स हा द्विपक्षीय नौदल सराव असून तो त्याच दोन देशांच्या त्रिदल मानवतावादी सहाय्य व आपत्ती निवारण सरावापेक्षा वेगळा आहे. हार्बर टप्पा जहाजे समुद्रात जाण्यापूर्वी बंदरात होतो, त्यानंतर सागरी टप्पा होतो.

चूक कळवा

जनजातीय गौरव पखवाडा 1 ते 15 नोव्हेंबर 2026 दरम्यान साजरा होत आहे, ज्याचा समारोप 15 नोव्हेंबरला भगवान बिरसा मुंडा जयंतीनिमित्त जनजातीय गौरव दिवस म्हणून होईल.

art-and-culture · upsc-prelims, ssc-cgl, ctet, mpsc-group-c, rrb-ntpc

जनजातीय कार्य मंत्रालय 1 ते 15 नोव्हेंबर 2026 दरम्यान देशभर जनजातीय गौरव पखवाडा साजरा करेल, ज्याचा समारोप 15 नोव्हेंबरला धरती आबा भगवान बिरसा मुंडा जयंतीनिमित्त जनजातीय गौरव दिवस म्हणून होईल.

स्रोत: https://www.pib.gov.in/PressReleasePage.aspx?PRID=2335189&reg=3&lang=1

भारत सरकारने धरती आबा भगवान बिरसा मुंडा यांच्या जयंतीच्या स्मरणार्थ 2021 मध्ये 15 नोव्हेंबर हा जनजातीय गौरव दिवस म्हणून घोषित केला.

स्रोत: https://www.pib.gov.in/PressReleasePage.aspx?PRID=2335189&reg=3&lang=1

गेल्या 5 वर्षांत जनजातीय गौरव दिवस रांची येथे 2021, खूंटी येथे 2022 व 2023, जमुई येथे 2024 आणि देडियापाडा येथे 2025 मध्ये साजरा झाला.

स्रोत: https://www.pib.gov.in/PressReleasePage.aspx?PRID=2335189&reg=3&lang=1

भगवान बिरसा मुंडा यांची 150वी जयंती 2024-25 मध्ये जनजातीय गौरव वर्ष म्हणून साजरी झाली, ज्यात 28 पेक्षा अधिक राष्ट्रीय स्तरावरील कार्यक्रम व 2 लाखांहून अधिक उपक्रम झाले, ज्यात 3.8 कोटींहून अधिक लोकांनी सहभाग घेतला.

स्रोत: https://www.pib.gov.in/PressReleasePage.aspx?PRID=2335189&reg=3&lang=1

जनजातीय गौरव दिवसाने पीएम-जनमन आणि धरती आबा जनजातीय ग्राम उत्कर्ष अभियान यांसारख्या कार्यक्रमांना गती दिली आहे.

स्रोत: https://www.pib.gov.in/PressReleasePage.aspx?PRID=2335189&reg=3&lang=1

12 नोव्हेंबरला एकलव्य आदर्श निवासी शाळांचे सुमारे 200 विद्यार्थी राष्ट्रपती भवनात राष्ट्रपतींशी संवाद साधतील.

स्रोत: https://www.pib.gov.in/PressReleasePage.aspx?PRID=2335189&reg=3&lang=1

हे का महत्त्वाचे आहे

जनजातीय गौरव दिवसाची तारीख, तो घोषित झाल्याचे वर्ष आणि ती कोणाची जयंती आहे, ही तीन वेगळी स्थायी प्रश्न आहेत, आणि हे प्रसिद्धीपत्रक तिन्ही सांगते. मागील आयोजन स्थळांची यादी ही अशी मालिका आहे जी क्रमाने लावण्यास प्रश्नपत्रिका उमेदवाराला सांगते.

जोडलेले स्थायी सामान्य ज्ञान: बिरसा मुंडा यांनी छोटानागपूर प्रदेशात वसाहतवादी राजवटीविरुद्ध उलगुलान किंवा महाउठावाचे नेतृत्व केले आणि त्यांना धरती आबा, म्हणजे धरतीचे पिता, म्हटले जाते. एकलव्य आदर्श निवासी शाळा जनजातीय कार्य मंत्रालयाकडून जनजातीय विद्यार्थ्यांसाठी चालवल्या जातात.

चूक कळवा

पंजाबमध्ये जनगणना 2027 चा टप्पा-II, लोकसंख्या गणना, 1 डिसेंबर 2026 ते 4 जानेवारी 2027 दरम्यान होईल, आणि राज्याची संदर्भ तारीख 5 जानेवारी 2027 आहे.

polity · upsc-prelims, ssc-cgl, mpsc-group-c, rrb-ntpc

पंजाब राज्यात टप्पा-II, लोकसंख्या गणना, 1 डिसेंबर 2026 ते 4 जानेवारी 2027 दरम्यान होईल, आणि संदर्भ तारीख 5 जानेवारी 2027 च्या 00:00 वाजता आहे.

स्रोत: https://www.pib.gov.in/PressReleasePage.aspx?PRID=2335108&reg=3&lang=1

पंजाबमधील आगामी जनगणना उपक्रम असे आहेत: डिजिटल एलईडी व्हॅनचा प्रारंभ 11 नोव्हेंबर 2026, स्व-गणना 16 ते 30 नोव्हेंबर 2026, लोकसंख्या गणना 1 डिसेंबर 2026 ते 4 जानेवारी 2027, संदर्भ तारीख 5 जानेवारी 2027, आणि वगळलेल्या व्यक्तींना समाविष्ट करण्यासाठी लोकसंख्या गणनेनंतर 3 ते 5 दिवसांनी पुनरीक्षण फेरी.

स्रोत: https://www.pib.gov.in/PressReleasePage.aspx?PRID=2335108&reg=3&lang=1

पंजाबची जनगणना 2027 दोन टप्प्यांत होत आहे, ज्यांपैकी टप्पा-I, घर सूचीकरण व गृहनिर्माण गणना, यशस्वीपणे पूर्ण झाला.

स्रोत: https://www.pib.gov.in/PressReleasePage.aspx?PRID=2335108&reg=3&lang=1

नागरिक se.census.gov.in या पोर्टलवर जाऊन 40 जनगणनाविषयक प्रश्नांची उत्तरे स्वतः देऊ शकतात.

स्रोत: https://www.pib.gov.in/PressReleasePage.aspx?PRID=2335108&reg=3&lang=1

या कामादरम्यान जनतेच्या मदतीसाठी समर्पित निःशुल्क हेल्पलाइन क्रमांक 1855 सुरू करण्यात आला आहे.

स्रोत: https://www.pib.gov.in/PressReleasePage.aspx?PRID=2335108&reg=3&lang=1

जनगणना 2027 टप्पा-II च्या प्रसिद्धी व जनजागृती मोहिमेच्या डिजिटल एलईडी व्हॅन 11 नोव्हेंबर 2026 रोजी संचालक, जनगणना परिचालन, पंजाब यांनी मार्गस्थ केल्या.

स्रोत: https://www.pib.gov.in/PressReleasePage.aspx?PRID=2335108&reg=3&lang=1

हे का महत्त्वाचे आहे

येथील प्रत्येक तथ्य पंजाबचे नाव घेते, आणि ही शैली नसून मुद्दाम आहे. पंजाबची 5 जानेवारी 2027 ही संदर्भ तारीख अभिलेखात 1 मार्च 2027 म्हणून आधीच प्रकाशित असलेली अखिल भारतीय संदर्भ तारीख नाही, म्हणून व्याप्तीशिवायचे तथ्य प्रकाशित दिवसाचा विरोध करेल. याच कारणाने या नोंदीवरील कोणताही प्रश्न संदर्भ तारीख विचारत नाही.

जोडलेले स्थायी सामान्य ज्ञान: जनगणनेची संदर्भ तारीख हा तो क्षण असतो ज्याच्या संदर्भात प्रत्येक उत्तर दिले जाते, म्हणून व्यक्तीची गणना तो त्या क्षणी जेथे होता तेथेच होते, प्रगणक कधीही आला तरी. आधीच्या अनुसूचीवर गणना होणाऱ्या राज्यांची स्वतःची संदर्भ तारीख असते, म्हणूनच पंजाबची तारीख अखिल भारतीय तारखेपेक्षा वेगळी आहे.

चूक कळवा

गृह मंत्रालयाने 27 ऑगस्ट 2026 रोजी मुख्य व्हिसा श्रेणींची संख्या 13 वरून 9 आणि उप-श्रेणींची संख्या 49 वरून 23 केली.

governance · upsc-prelims, ssc-cgl, rrb-ntpc, mpsc-group-c

27 ऑगस्ट 2026 रोजी गृह मंत्रालयाने मुख्य व्हिसा श्रेणींची संख्या 13 वरून 9 आणि उप-श्रेणींची संख्या 49 वरून 23 केली.

स्रोत: https://www.pib.gov.in/PressReleasePage.aspx?PRID=2335182&reg=3&lang=1

हे ऑक्टोबर 2025 मध्ये केलेल्या आधीच्या सुसूत्रीकरणानंतर झाले, जेव्हा मुख्य व्हिसा श्रेणी 22 वरून 13 आणि उप-श्रेणी 63 वरून 49 केल्या गेल्या होत्या.

स्रोत: https://www.pib.gov.in/PressReleasePage.aspx?PRID=2335182&reg=3&lang=1

ई-व्हिसा इलेक्ट्रॉनिक प्रवास प्राधिकरणामार्फत 13 उप-श्रेणींअंतर्गत प्रक्रिया केला जातो.

स्रोत: https://www.pib.gov.in/PressReleasePage.aspx?PRID=2335182&reg=3&lang=1

ई-व्हिसाची सुविधा सध्या 172 देशांच्या नागरिकांसाठी उपलब्ध आहे.

स्रोत: https://www.pib.gov.in/PressReleasePage.aspx?PRID=2335182&reg=3&lang=1

आधीच्या पर्यटक व्हिसाचे नाव बदलून व्हिजिटर व्हिसा करण्यात आले आहे आणि ही श्रेणी दोन उप-श्रेणींमध्ये, व्ही-1 व व्ही-2, संगठित करण्यात आली आहे.

स्रोत: https://www.pib.gov.in/PressReleasePage.aspx?PRID=2335182&reg=3&lang=1

स्टडी इन इंडिया पोर्टलमार्फत भारतीय शिक्षण संस्थांमध्ये प्रवेश घेतलेल्या विदेशी विद्यार्थ्यांना ई-एस1 व्हिसा पाच वर्षांपर्यंत किंवा शैक्षणिक अभ्यासक्रमाच्या कालावधीपर्यंत, जे कमी असेल, अनेक प्रवेशांसह दिला जाऊ शकतो.

स्रोत: https://www.pib.gov.in/PressReleasePage.aspx?PRID=2335182&reg=3&lang=1

हे का महत्त्वाचे आहे

व्हिसा श्रेणींची आधीची व नंतरची संख्या ही स्पष्ट जोडी आहे, आणि ई-व्हिसासाठी पात्र देशांची संख्या हा स्थायी आकडा इतक्या कमी वेळा बदलतो की तो विचारण्यायोग्य आहे. पर्यटकवरून व्हिजिटर असे नाव बदलणे हा बदल प्रश्नपत्रिका नव्या नावाने तपासते.

जोडलेले स्थायी सामान्य ज्ञान: व्हिसा श्रेणी प्रवासाचा अनुमत उद्देश ठरवते, तर उप-श्रेणी कालावधी व अटी ठरवतात. भारताचा ई-व्हिसा ऑनलाइन अर्ज केलेले इलेक्ट्रॉनिक प्रवास प्राधिकरण असून तो परदेशातील भारतीय दूतावास किंवा वाणिज्य दूतावासात शिक्का मारलेल्या व्हिसापेक्षा वेगळा आहे.

चूक कळवा

या दिवसाच्या नोट्सवर स्वतःला तपासा